Limited şirketlerde ortaklık yapısının değişmesi, yeni bir ortağın alınması veya mevcut bir ortağın ayrılması çoğunlukla hisse devri yoluyla gerçekleşir. Anonim şirketlere göre daha sıkı şekil şartlarına bağlı olan bu işlem, adımlarından biri eksik bırakıldığında geçersiz hâle gelebilir. Üstelik devreden ortağın şirketin geçmiş dönem borçlarından sorumluluğu, devirle birlikte kendiliğinden sona ermez.
1. Devir sözleşmesinin hazırlanması
Türk Ticaret Kanunu’na göre limited şirket payının devri ve devir borcunu doğuran sözleşme yazılı şekilde yapılmalı ve tarafların imzaları noterce onaylanmalıdır. Sözleşmede devredilen payların itibari değeri, devir bedeli, ödeme koşulları ve tarafların beyanları açıkça yer almalıdır. Esas sözleşmede ön alım, alım veya geri alım hakları gibi düzenlemeler bulunuyorsa bunlar da devir sözleşmesinde belirtilmelidir.
2. Genel kurul onayı
Esas sözleşmede aksi öngörülmedikçe pay devri, ortaklar genel kurulunun onayına bağlıdır ve devir genel kurulun onayıyla geçerlilik kazanır. Genel kurul, kendisine yapılan onay başvurusunu üç ay içinde reddetmezse onay verilmiş sayılır. Şirket sözleşmesinde başka türlü düzenlenmemişse, ortaklar genel kurulu sebep göstermeksizin onayı reddedebilir. Esas sözleşme, genel kurul onayını tamamen kaldırabileceği gibi devri yasaklayabilir de; bu nedenle süreç başlamadan esas sözleşme mutlaka incelenmelidir.
3. Ticaret siciline tescil ve pay defterine kayıt
Genel kurul onayından sonra devir, şirket müdürleri tarafından ticaret siciline bildirilerek tescil ve ilan ettirilir; ayrıca pay defterine işlenir. Tescil için genellikle noter onaylı devir sözleşmesi, genel kurul kararı ve güncel ortaklar listesi gibi belgeler istenir. Gerekli belgeler ticaret sicili müdürlüğüne göre farklılık gösterebileceğinden başvuru öncesinde ilgili müdürlükten teyit alınması süreci hızlandırır.
Devreden ortağın kamu borçlarından sorumluluğu
Limited şirket ortakları, şirketten tahsil edilemeyen vergi ve SGK prim borçları gibi kamu alacaklarından sermaye payları oranında sorumludur. Payını devreden ortak, devirden önceki döneme ait bu borçlardan devralan ortakla birlikte sorumlu olmaya devam eder. Bu nedenle hem devralan hem devreden açısından, devir öncesinde şirketin vergi dairesi ve SGK borç durumunun belgelenmesi ve devir sözleşmesinde geçmiş dönem borçlarına ilişkin sorumluluk paylaşımının açıkça düzenlenmesi büyük önem taşır.
Devralan açısından durum tespiti
Bir limited şirkete ortak olmak, şirketin geçmişini de devralmak anlamına gelir. Devralan tarafın vergi ve SGK borçlarını, devam eden davaları ve icra takiplerini, şirketin taraf olduğu önemli sözleşmeleri ve sermayenin ödenip ödenmediğini önceden incelemesi gerekir. Bu inceleme, devir bedelinin belirlenmesinde de belirleyici rol oynar. Özellikle büyük ölçekli devirlerde kapsamlı bir hukuki durum tespiti (due diligence) çalışması yapılması önerilir.
Sık yapılan hatalar
Uygulamada en sık karşılaşılan hatalar; imzaları noterce onaylanmamış adi yazılı sözleşmeyle devir yapılması, genel kurul kararının alınmaması, esas sözleşmedeki devir sınırlamalarının göz ardı edilmesi ve devrin ticaret siciline tescil ettirilmemesidir. Bu eksiklikler devrin geçerliliğini tartışmalı hâle getirebilir ve taraflar arasında uzun süren uyuşmazlıklara yol açabilir.
Pay sahipliği hakları ve şirketler topluluğundaki uygulamalar hakkında ayrıntılı inceleme için Kitaplar sayfamıza, şirket işlemlerine ilişkin hizmetlerimiz için Şirketler Hukuku sayfamıza göz atabilirsiniz.
